Aandacht voor Zinkassen

Zinkassen: de perfecte verharding?
ABdK streeft ernaar bodemverontreiniging met zware metalen in en rondom de Kempen zoveel mogelijk aan te pakken. Eén van de oorzaken van deze verontreiniging zijn zinkassen, het restant van verhit zinkerts. Ze worden ook wel slakken of sintels genoemd en zijn het afvalproduct uit een voormalig productieproces (thermische raffinage) in de zinkindustrie.

Meer over de (historische) zinkindustrie in de regio

De zinkfabrieken hadden niks aan de assen (van gruis tot en met brokken) die na het smeltproces achterbleven. Maar die zinkassen hadden wel een stevige structuur en waren daardoor heel geschikt als verhardingsmateriaal voor wegen, paden en erven. Bijkomend voordeel was dat er geen onkruid op groeide. Gemeenten en burgers konden ze gratis afhalen bij de fabriek. Dat werd dan ook in geheel Zuidoost-Brabant en Midden-Limburg op grote schaal gedaan en vele wegen en erven zijn er in het verleden mee verhard.

Schadelijke effecten op mens en milieu
Pas halverwege de jaren ’80 van de vorige eeuw groeide het milieubesef in Nederland. Toen drong ook het besef door dat zinkassen schadelijk zijn voor het milieu en mogelijk ook voor mensen. Duidelijk was dat op plaatsen waar zinkassen lagen niet alleen onkruid wegbleef, maar dat ook andere planten en bomen het er slecht deden. Dit kwam door de zware metalen die in de zinkassen zitten: m.n. zink, cadmium, arseen, koper en lood. Deze lossen op in contact met (regen)water, waardoor ook de omliggende bodem en het grondwater worden vervuild. Ook via de rook uit de schoorstenen van de fabrieken en de lozing van het koelwater op beken en riviertjes verspreidden de metalen zich over een grote oppervlakte in Zuidoost-Brabant en Midden-Limburg.

Een te grote hoeveelheid van deze zware metalen in milieu of lichaam is schadelijk. Voor planten en bomen heeft met name zink het meest negatieve effect. Ze groeien minder goed en/of sterven af, waardoor de vegetatie zeer eenzijdig wordt. Voor mensen zijn met name cadmium en lood het meest schadelijk. Lood in het bloed kan bij kinderen leiden tot een verminderde intelligentieontwikkeling. Cadmium wordt door het lichaam nauwelijks uitgescheiden en hoopt zich op in de nieren. Een (gedurende het leven) te grote ophoping van cadmium in de nieren kan leiden tot het disfunctioneren van de nieren en broze botten.

Meer over effecten op de volksgezondheid

Voorlichting, onderzoek en sanering
ABdK zet zich daarom met man en macht in om zinkassen en door zinkassen verontreinigde grond in de regio zoveel mogelijk in kaart te brengen en te saneren. Daarnaast worden bewoners voorgelicht over risico’s en oplossingen. Hoe wij dat doen leest u onder Wat doet ABdK.