Zivest pilot Sterksel

Plaats project                         
Sterksel (gemeente Heeze-Leende)

Datum aanvang project:        
mei 2001

Datum einde project:             
april 2003[i] (december 2004)[ii]

Doel project:                           
Het hoofddoel van de Zivest pilot is om bij aanpak van een groot aantal kleine zinkaslocaties de best mogelijke werkwijze te ontwikkelen middels het opstellen van een ‘voortschrijdend evaluatieverslag’.

Inhoud project:
Als richtsnoer voor de uitvoering van de pilot gold een Projectplan Zivest pilot Sterksel van 26 april 2001. Eén van de doelstellingen van het projectplan behelsde de oplevering van een ‘voortschrijdend evaluatieverslag’ met als doel uiteindelijk tot een zo efficiënt mogelijke werkwijze te komen binnen Zivest. In het Zivest-project wordt getracht zoveel mogelijk zinkaslocaties te traceren en door middel van vrijwillige deelname van terreineigenaren te saneren.

De evaluatie beschrijft het in tien stappen doorlopen traject van inventarisatie, nader bodemonderzoek en saneringsplan tot en met de eerste feitelijk uitgevoerde bodemsanering. Ook procesmatige aspecten zoals communicatie, financiële verdeelsleutel, deelnemers-overeenkomst en sanerings­beschikking komen hierin aan bod.  

Resultaat project:
De evaluatie levert voortschrijdende inzichten op op het gebied van communicatie, milieutechnisch onderzoek, de saneringsdoelstelling en milieurendement. Hieronder worden de bevindingen op deze gebieden kort samengevat.

Communicatie
De gehanteerde intensieve communicatieaanpak heeft er mede toe bijgedragen dat de vrijwillige deelname succesvol is. Ook de kostenloze bodemonderzoeken en de gesubsidieerde sanering die terreineigenaren wordt geboden blijkt deelname aantrekkelijker te maken.

Onderzoek
Gedegen vooronderzoek naar risicolocaties is belangrijk voor de efficiëntie van het project;
Het door het projectbureau opgestelde protocol voor het nader bodemonderzoek van zinkassenerven blijkt goed toepasbaar om de omvang van de zinkassen en de verontreinigde grond vast te stellen.

Aanpassing saneringsdoelstelling in relatie tot milieurendement
Door verwijdering van de zinkassen wordt ruim 57% van de totale verontreiniging verwijderd voor circa 4% van de kosten van volledige ontgraving van alle verontreiniging tot de streefwaarden;

Door sanering van de zinkassen inclusief de direct daar aangrenzende bodem tot aan het niveau van de Bodemgebruikswaarde (BGW) II wordt ruim 88% van de verontreiniging verwijderd voor nog geen 33% van de totale kosten voor een volledige (multifunctionele) sanering.

Het bovenstaande heeft, samen met voortschrijdende inzichten in de aard van de verontreiniging en de bodemgesteldheid in de Kempen, voor dit gebied geleid tot een nuancering van de landelijk gehanteerde Bodemgebruikswaarden (BGW’s). In het kader van Zivest wordt hierdoor voor het bodemgebruik ‘wonen met tuin’ een onderscheid gemaakt tussen ‘siertuin’ en ‘moestuin’, waarbij, in afwijking van de landelijke BGW-norm, voor siertuin volstaan kan worden met de lagere norm BGW II. Daarbij wordt uitgegaan van het bereiken van aanvaardbaar humaan risico bij het beoogde grondgebruik en acceptabel verspreidings­risico. Hierbij wordt dus een hoog milieurendement behaald. Voor de functie ‘moestuin’ blijft men als norm BGW I hanteren.

Samenvattend wordt geconcludeerd dat met het 10-stappenplan een werkbare methode is ontwikkeld om zinkassenlocaties te inventariseren, te onderzoeken en te saneren. Aanbevolen wordt het 10-stappenplan te gebruiken als basis voor de aanpak in de volgende gemeenten, waar de Zivest zal worden uitgevoerd.

Uitvoerder project:                  
Projectbureau ABdK, ondersteund door Royal Haskoning, Oranjewoud en Milon Milieuonderzoek.

Projectleider ABdK:               
Tom Kamsma

[i] Datum Evaluatieverslag Zivest pilot Zinkassen.
[ii] Datum afronding laatste zinkassenverwijdering in kader van pilot.